พจนานุกรมภาษาอีสานหมวด "น"

คำศัพท์อีสานความหมาย
หน้าเค่งหน้าบึ้ง หน้าตึง เกิดเพราะความโกรธจัด
หน้าถั่งดังคมหน้าตาคมขำ, หน้าตาดี
หนิ่งเกี่ยง, เกี่ยงงอน, ทำแง่งอน, ทำโดยไม่เต็มใจ
หนานผักแปลงผัก, แปลงปลูกผัก
ในเม็ด, เมล็ด, เมล็ดพืช, เมล็ดพันธุ์
หนอนบ้งบุ้ง, หนอนผีเสื้อ, ตัวหนอนของแมลง มักจะใช้เรียกหนอนที่มีขนปกคลุม บ้ง, บ้งขน, แมงบ้ง, แมงบ้งขน ก็เรียก
แนวใด๋แบบไหน
นั่งหม่อหม่อนั่งริมๆ
นำไปตามไป
น้องงัวส่วนที่เป็นรกของวัว เวลาที่วัวตกลูกหรือคลอดลูก คนอีสานนำมาทำอาหารเมนูหลายหลาย เช่น อ่อม ต้ม ย่าง ลวกจิ้ม ต้มเปื่อย เป็นต้น ถือว่าเป็นเมนูที่หากินได้ยากและมีราคาแพง
น้องวัวส่วนที่เป็นรกของวัว เวลาที่วัวตกลูกหรือคลอดลูก คนอีสานนำมาทำอาหารเมนูหลายหลาย เช่น อ่อม ต้ม ย่าง ลวกจิ้ม ต้มเปื่อย เป็นต้น ถือว่าเป็นเมนูที่หากินได้ยากและมีราคาแพง
เนื้อแดดเดียวอาหารอีสานที่ทำจากเนื้อวัว หมักด้วยเกลือ น้ำปลา แล้วนำไปตากแดดให้แห้ง สามารถนำไปทำอาหารำได้ทั้งทอด และย่าง
เนาะเป็นคำพูดชักชวน เช่น ไปนำกันเนาะ กินนำกันเนาะ เป็นคำที่ใช้ยืนยัน เช่น อีหลีล่ะเนาะ แปลว่า ก็จริงน่ะสิ
นครหลวงเมืองใหญ่ เมืองหลวง อย่างว่า ฮอยจักเวนนครหลวงพร่ำมวลนางท้าว วางมวลให้เฮาปุนเป็นช่าง ดังนั้นเจ้าหมื่นม้าวฮามเหง้าพร่ำนาน (ฮุ่ง).
นงนาง คำนี้ใช้คำนำหน้าคำอื่น หมายความว่า นางหรือนางสาว อย่างว่า นงจรเจียระจากกันไกลล้ำ ขอแก่มหากษัตริย์เจ้าใจคามคนิงมาก เชิญช่วยชี้บูฮาณน้าวหน่วงสม แด่ถ้อน (สังข์).
นวังคสัตถุศาสน์คำสอนของพระพุทธเจ้า มีองค์ ๙ คือ สุตตะ เคยยะ เวยยา กรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาดก อัมภูตธรรม เวทัลละ (ป.).
นาคเรศเมืองนาค อย่างว่า นาเรศนี้มีได้ท่านธร (กา).
นาวาเรือ เรือเรียก นาวา (ป.) อย่างว่า นาวาล้ำลำงามดูอาจ คันบ่พายถ่อเท้าบ่มีได้แล่นไป (กลอน).
นิติกรรมการกระทำโดยเจตนาให้ตรงตามกฎหมาย.
นิรโทษกรรมการยกโทษให้ผู้ทำผิดไม่ได้รับโทษตามกฎหมาย.
นึ่งหนึ่ง เดียว จำนวนเดียว.
นูมบวม นูน อย่างว่า เก้าชิฆ่าสิบชิฆ่าให้เอาแก่นคะยูงตี อย่าเอาหัวใจตีชิเน่านูมในเนื้อ ตายกะบ่ตายแท้พอทรงวิบาก อยากกะกินบ่ได้คาแค้นคั่งทวง ขอให้หาหมอส้องทำขวัญให้แน่ จั่งชิหายพยาธิฮ้ายคายส้องบ่ให้เสีย (บ.).
ไน1.)เครื่องปั่นฝ้าย เรียก ไน หลา ก็ว่า 2.)ชื่อสุนัขป่าจำพวกหนึ่ง เรียก หมาใน หมาจิ้งจอก หมาจิกจอก ก็ว่า.
แนมเบิ่งมองดู
แนหน่อย, ด้วย