1:17 am - วันอังคาร พฤศจิกายน 13, 2018

    ตำนานผีตาแฮก นิทานพื้นบ้านอีสาน

    Written by | ตุลาคม 5, 2015 | 1
    นิทาน ผีตาแฮก
    นิทาน ผีตาแฮก

    ตำนานตาแฮก เป็นนิทานพื้นบ้านอีสานประเภทนิทานอธิบายเหตุเพื่อจะตอบคำถามว่า “ทำไมต้องไหว้ผีตาแฮกก่อนทำนา” (ตาแฮก-ผีประจำไร่นา) ชาวอีสานจะไหว้ผีตาแฮกในบุญเดือนหก หลังจากบุญบั้งไฟ และบุญเดือนสิบเรียกว่าบุญข้าวสากหรือสลากภัต ซึ่งเป็นฤดูที่ข้าวในนากำลังเริ่มตั้งท้องและออกรวง ไหว้ผีไร่นาในเดือนสิบ บางท้องถิ่นเรียกว่าไหว้แม่โพสพ

    ตำนานตาแฮก กล่าวว่า ครั้งหนึ่งนานมาแล้วมีบุตรชายกุฎุมพีผู้หนึ่ง เมื่อบิดาสิ้นชีพได้ทิ้งทรัพย์สินจำนวนมากไว้กับบุตรชาย มารดาได้เลือกหญิงผู้มีตระกูลเสมอกันมาเป็นภรรยา อยู่กินกันฉันสามีภรรยาเป็นเวลานานแต่ไม่มีบุตรสืบสกุล มารดาจึงหาหญิงอื่นมาให้เป็นภรรยาอีกคน ไม่นานภรรยาน้อยตั้งครรภ์จะมีบุตร ภรรยาหลวงก็สมัครใจรักใคร่กับภรรยาน้อยด้วยดี เห็นสามีหลงรักใคร่ภรรยาน้อยมากจึงผูกใจอาฆาต แต่ก็ยังทำตนเป็นมิตรจนภรรยาน้อยตายใจ

    ครั้นเมื่อภรรยาน้อยตั้งครรภ์ ภรรยาหลวงก็หลอกให้นางกินยาจนแท้งลูก เมื่อตั้งครรภ์อีกครั้งหนึ่งภรรยาหลวงก็นำยาแท้งให้นางกินจนแท้งลูกเช่นเดิม ครั้นเมื่อนางตั้งครรภ์บุตรครั้งที่สาม นางจึงไปอาศัยอยู่ที่บ้านบิดามารดาของนาง ภรรยาหลวงทราบก็ส่งคนนำยามาให้กินจนภรรยาน้อยตายทั้งกลม นางภรรยาน้อยจึงผูกใจอาฆาตภรรยาหลวงทุกชาติ

    เมื่อสามีทราบว่าภรรยาหลวงลอบให้ยาพิษภรรยาน้อยกินจนถึงแก่ชีวิตทั้งบุตรและนางจึงมีความแค้นภรรยาหลวงมาก ด้วยความโกรธจึงฆ่านางเสีย นางภรรยาหลวงก่อนตาย จึงตั้งจิตรอาฆาตผูกพยาบาทกับภรรยาน้อยไปทุกชาติ

    ผีตาแฮก

    ผีตาแฮก

    ชาติต่อมา ภรรยาน้อยเกิดเป็นแมว ส่วนภรรยาหลวงเกิดเป็นแม่ไก่ ครั้นเมื่อแม่ไก่ไข่มานางแมวก็กินไข่ทุกครั้ง ครั้งสุดท้ายนาวแมวจึงกินแม่ไก่ด้วยทั้งสองจึงผูกอาฆาตกันต่อไปไม่สิ้นสุด (ปรีชา พิณทอง ๒๕๕๒) เมื่อถึงชาติที่เกิดเป็นมนุษย์ภรรยาหลวงเกิดเป็นนางยักษ์ พระพุทธองค์เทศโปรดให้ละเวรให้นางยักษ์ไปอยู่ที่ปลายนา นางยักษ์มีความรู้เรื่องเกณฑ์ฟ้าฝนจึงช่วยให้การทำนาได้ผลผลิตดี จึงเกิดพิธีเลี้ยงนาผืนแรกของนางเรียกว่าเลี้ยงตาแฮก

    พิธีกรรมที่ปฏิบัติเกี่ยวกับผีตาแฮก
    การเลี้ยงผีตาแฮก เลี้ยง 2 ครั้ง คือ
    1. เลี้ยงก่อนทำการปักดำ
    2. เลี้ยงหลังการเก็บเกี่ยว

    สิ่งที่จะนำไปเลี้ยง หรือเซ่นไหว้ มีดังนี้
    1. เหล้า 1 ขวด
    2. ไก่ต้มสุกพร้อมเครื่องใน 1 ตัว
    3. ดอกไม้ ธูป เทียน หมาก พลู บุหรี่
    4. น้ำ 1 ขวด แก้ว 2 ใบ
    5. กระติ๊บข้าว 1 กระติ๊บ

    วิธีเลี้ยงผีตาแฮก
    เมื่อเตรียมสิ่งที่จะเลี้ยงไว้เรียบร้อยแล้ว เอาใส่ตะกร้านำไปในที่ที่เป็นที่อยู่ของผีตาแฮก แล้วจัดแต่งสำรับที่นำมา จัดใส่ถาด เหล้าเปิดฝา กระติ๊บข้าวเหนียวเปิดออก น้ำและเหล้ารินใส่แก้วคนละใบ จุดเทียน ตั้งไว้พร้อมกับกล่าวเชิญชวนให้ผีตาแฮกมารับ หรือมากินของเซ่นไหว้ที่นำมาพร้อมกับบนบานให้ข้าวกล้าในนาของตนอุดมสมบูรณ์ ถ้าหากเลี้ยงหรือเซ่นไหว้หลังการทำนาก็จะเป็นการกล่าวคำขอบคุณผีตาแฮกที่ทำให้การทำนาประสบผลสำเร็จด้วยดี กะเวลาพอประมาณก็นำสำรับที่เตรียมไปเลี้ยงคนในครอบครัวที่ไปเลี้ยงผีตาแฮกด้วยก็เป็นอันเสร็จพิธี

    Filed in: คลังความรู้

    Trackbacks/Pingbacks

    1. เดือนสิบ – บุญข้าวสาก | อีสานร้อยแปด ดอทคอม - ธันวาคม 18, 2016

      […] มูลเหตุที่ทำให้เกิดบุญข้าวสาก มีว่า บุตรกุฏมณีผู้หนึ่งเมื่อพ่อสิ้นชีวิตแล้ว แม่ก็หาภรรยาให้ แต่ไม่มีบุตรด้วยกัน แม่จึงหาหญิงอื่นให้เป็นภรรยาอีก ต่อมาเมียน้อยมีลูก เมียหลวงอิจฉาจึงคิดฆ่าเมียน้อยและลูก ก่อนตายเมียน้อยคิดอาฆาตเมียหลวง ชาติต่อมาทั้งสองเกิดเป็นสัตว์ชนิดต่าง ๆ และอาฆาตเข่นฆ่ากันเรื่อยมา จนชาติสุดท้าย ฝ่ายหนึ่งเกิดเป็นคน อีกฝ่ายหนึ่งเกิดเป็นยักษิณี ยักษิณีจองเวรได้มากินลูกของผู้เป็นคนถึงสองครั้ง พอเกิดลูกคนที่สามยักษิณีจะตามมากินอีก หญิงคนนั้นพร้อมลูกและสามี จึงหนีไปพึ่งพระพุทธเจ้า ณ เชตวันมหาวิหาร พระพุทธเจ้าได้เทศนาให้ทั้งสองเลิกจองเวรกัน และโปรดให้ทางยักษิณีไปอยู่ตามหัวไร่ปลายนา นางยักษิณีมีความรู้เกณฑ์เกี่ยวกับฝนและน้ำดี ชาวเมืองนับถือมาก จึงได้นำอาหารไปส่งอย่างบริบูรณ์ นางยักษิณีจึงนำอาหารเหล่านั้นไปถวายเป็นสลากภัตแด่พระสงฆ์วันละแปดที่เป็นประจำ ชาวอีสานจึงถือเป็นประเพณีถวายสลากภัต หรือบุญข้าวสากสืบต่อมาและมีการเปลี่ยนเรียกนางยักษิณีว่า “ตาแฮก” [อ่านต่อเรื่อง ตำนานผีตาแฮก] […]

    แสดงความคิดเห็น