ภาษาอีสานมาใหม่ 6064 - 6073 จาก 17431
-
เอากัน
แปลว่า : มีอะไรกัน มีเพศสัมพันธ์ -
กองเฟียง
แปลว่า : กองฟาง -
เฟียง
แปลว่า : ฟาง -
บักขามป้อม
แปลว่า : บักขามป้อม หรือ หมากขามป้อม คือ มะขามป้อม หรือ มะขามป้อมอินเดีย (ชื่อวิทยาศาสตร์: Phyllanthus emblica) เป็นต้นไม้ยืนต้นชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ Phyllanthaceae เป็นผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง และมีคุณค่าทางสมุนไพรด้วย มะขามป้อมเป็นต้นไม้ประจำจังหวัดสระแก้ว มีชื่อพื้นเมืองอื่นอีกคือ กันโตด (เขมร - กาญจนบุรี) กำทวด (ราชบุรี) มะขามป้อม (ทั่วไป) มั่งลู่, สันยาส่า (กะเหรี่ยง - แม่ฮ่องสอน). -
บักเล็บแมว
แปลว่า : บักเล็บแมว หรือ หมากเล็บแมว หมายถึง เล็บแมว (Ziziphus oenoplia (L.) Mill. var. oenoplia) ต้น เล็บเหยี่ยวเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง เถาและกิ่งมีหนามแหลมงอทั่วทั้งต้นเปลือกเถาสีดำเทา เปลือกในสีแดง ใบ ใบเดี่ยว รูปทรงกลมรีเล็กน้อย ขอบใบเรียบ ท้องใบมีขนนุ่มสั้นๆ หลังใบ สีเขียวเข้ม คล้ายใบพุทรา ดอก ดอกออกเป็นช่อเล็กๆ เป็นกระจุกตามซอกใบ ผล ผลเป็นผลกลม ผลดิบจะมีสีเขียว เมื่อสุกมีสีดำ มี 1 เมล็ด -
บักเบน
แปลว่า : บักเบ็น หรือ หมากเบ็น หมายถึง ตะขบป่า (flacourtia indica(Burm.f.)merr.) ไม้พุ่ม กิ่งก้านและลำต้นมีหนามแข็ง ใบเดี่ยว รูปไข่ ปลายแหลม ขอบใบหยักมน ผิวเรียบ ดอกเดียวขนาดเล็กสีขาว ผลสด รูปทรงกลม ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีแดงสด มีหลายเม็ด -
บักบก
แปลว่า : กระบก(Irvingia malayana Oliv.ex A.W.Benn.) ไม้สูง25เมตร ลำต้นตรง ทีโคนต้นมักเป็นพูพอน เปลือกมีสีเทาอมนำตาล กิ่งอ่อนจะมีรอยแผล หูใบม้วนหุ้มยอดเรียวโค้งเป็นรูปฝักดาบ ดอกเล็กสีขาวอมเขียวอ่อน มีขนนุ่มๆ กลีบดอกยาวกว่ากลีบเลี้ยงผลออกสีเหลืองเมล็ดเดี่ยวแข็ง ภายในมีเนื้อสีขาว -
บักค้อ
แปลว่า : ตะคร้อ (Schleichera oleosa (Lour.) Oken) ตะคร้อเป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 10- 25 เมตร ส่วนมากต้นคดงอและเป็นปุ่มปม เรือนยอดเป็นพุ่มแผ่กว้าง รูปทรงกรวยหรือรูปร่ม เปลือกสีน้ำตาลอมเทา แตกเป็นสะเก็ดหนาๆ ใบ เรียงสลับ ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ รูปรี รูปขอบขนาน หรือรูปขอบขนานแกมไข่กลับ ขอบใบเป็นคลื่น ดอกช่อ แยกแขนงออกที่ง่ามใบและปลายกิ่ง สีเหลืองอมเขียว ผล ทรงกลมหรือรูปไข่ ปลายแหลม แข็ง เมื่อสุกสีเหลือง -
บักเค็ง
แปลว่า : เขลง (Dialium cochinchinense pierre) ชื่อท้องถิ่นอื่นๆ หมากเค็ง นางดำ หยี -
บักผีพ่วน
แปลว่า : นมควาย (ใต้), นมแมวป่า (เชียงใหม่), บุหงาใหญ่ (เหนือ),หำลิง (ตะวันออกเฉียงเหนือ), ติงตัง (นครราชสีมา) ตีนตั่งเครือ (ศรีสะเกษ อุบล),พีพวน (อุดรธานี), สีม่วน (ชัยภูมิ), Susu ng kalabaw หรือ Carabao teats(ฟิลิปปินส์) เป็นไม้พุ่มรอเลื้อย เนื้อไม้แข็ง เลื้อยพาดพันต้นไม้อื่นไปได้ไกล สูง 4 -6 เมตรกิ่งอ่อนมีขนละเอียดสีน้ำตาลแดงใบเดี่ยว เรียงสลับรูปวงรีหรือรูปไข่ สีเขียวเข้ม ผิวใบมีขนสีน้ำตาลแดงทั้งสองด้าน กว้าง 2.5-3.5 ซม.ยาว 4.5-10 ซม.ดอกสีแดงสดถึงสีแดงเข้ม ออกเป็นช่อ1-4 ดอก ตามซอกใบ กลีบเลี้ยง 3 กลีบ มีขนปกคลุม กลีบดอก 6 กลีบรูปไข่ปลายมน มีขนปรายทั้งสองด้าน ดอกบานขนาด 1.5-2.5 ซม. เกสรผู้ จำนวนมาก วงนอกมักเป็นหมัน รังไข่มี 10 อัน หรือจำนวนมากผลเป็นผลกลุ่ม รูปไข่หรือไข่กลับ ขนาดผลเท่าลูกตำลึง ปกคลุมด้วยขนหนาแน่น ขนาดยาว 2-3 ซม. แต่ละช่อมี 4-20 ผล เนื้อข้างในผล สีขาวขุ่นหุ้มเม็ดในสีดำไว้ ก้านผลยาว 1-4 ซม. เมล็ด 10-20 เมล็ด เมื่อสุก ผลจะสีแดงสด รสเปรี้ยวๆ รับประทานได้