ภาษาอีสานทั้งหมด 4685 - 4694 จาก 17431
-
ด่อม
แปลว่า : เคารพ อ่อนน้อม การแสดงความเคารพอ่อนน้อมถ่อมตนเรียก ด่อม อย่างว่า หมาเข้าบ้านให้ด่อมหาง (ภาษิต) วัวท้ายต่ำ เรียก งัวท้ายด่อม ช้างท้ายต่ำเรียก ช้างท้ายด่อม. -
ด้อมด้อม
แปลว่า : อาการที่สัตว์ตัวเล็กๆ เดินก้มๆ เงยๆ เรียก ไต่ด้อมด้อม. -
ดอย
แปลว่า : ตั้งศพหันหัวไปทางทิศตะวันตกเรียก ดอยศพ อย่างว่า ใผจักอุ้มอ่วยเจ้าดอยให้แม่นทาง (เวส) ถ้าคนไม่ตายนอนหันหัวไปทางทิศตะวันตก ก็ถือว่านอนดอย คนโบราณห้ามถือว่าคะลำ. -
ดะ
แปลว่า : ปะทะ กระทบ เช่น ต้นไม้ล้มกว่าจะลงถึงพื้นดิน จะกระทบกับต้นไม้หรือกิ่งไม้ เรียก ดะ อย่างว่า ไม้เอยไม้ล้มพาดง่า ดะพุ้นผั้นเดื่องลง (กลอน). -
ดัก
แปลว่า : รูที่ตรงดิ่ง เรียก ฮูดัก ฮูชัน ก็ว่า รูที่ชอนขึ้นเรียก ฮูเนิน ฮูแปว ก็ว่า อย่างว่า ฮูเนินแมนฮูคัน ฮูชันแม่นฮูแข้ว (ปัญหา). -
ดัง
แปลว่า : จมุก จมูกเรียก ดัง จมูกบี้เรียก ดังแหมบ จมูกบานหรือรูจมูกกว้างเรียก ดังปึ่ง จมูกโด่งจมูกใหญ่เรียก ดังโม จมุกแหว่งมากเรียก ดังวืก จมุกแหว่งขนาดกลางเรียก ดังวาก จมูกแหว่งนิดหน่อยเรียก ดังวีก. -
ดัง
แปลว่า : จมูก จมูกเรียก ดัง จมูกเชิดหรือดังเหินเรียก ดังเบิด อย่างว่า คันเจ้าได้ขี่ช้างอย่างดังเบิดดังเหิน อย่าได้เสินเสินหัวแหย่งชิพานพาฮ้าย (ย่า) ลอนท่อปั้นเข้าจ้ำชิตำขึ้นถืกดัง (ขุนทึง). -
ดัง
แปลว่า : เสียงดัง ก้อง กึกก้อง เสียงดัง เรียก ดัง อย่างว่า ดังแม่นขอ อิ่มท้องแม่นควาย (ภาษิต) เสียงกึกก้อง เรียก เสียงดัง อย่างว่า เคืองคุงสวรรค์ดั่งดินดาซ้าย เสียงสูรก้องตุริยาเค็งคื่น เสบลูกเจ้าหมื่นม้าวดังก้องกระเดื่องดิน (สังข์). -
ดัง
แปลว่า : ก่อ ก่อไฟเรียก ดังไฟ ก่อไฟรอเรียก ดังไฟถ้า อย่างว่า พระพ่อเจ้าเข้าป่าไพรหนา ไปแสวงหาของฉันเผือกมันในด้าว เดินดงดั้นตยเดียวในเถื่อน ลูกหากตกแต่งไว้ดังถ้าซู่วัน (กา). -
ดั่ง
แปลว่า : น้ำด่าง ขี้เถ้าที่กรองเอาน้ำมาฟอกเส้นไหมเรียก น้ำดั่ง อย่างว่า อยู่ใกล้เกลือได้กินแต่ดั่ง อยู่ใกล้ครั่งย้อมครั่งบ่แดง นอนสะแคงกอดสาวบ่อุ่น สวดจุ้มบุ้มมืองุ้มบ่เถิง (ภาษิต).