ภาษาอีสานทั้งหมด 4695 - 4704 จาก 17431
-
ดั่ง
แปลว่า : ประดุจ คล้าย เหมือน อย่างว่า พี่นี้เป็นดั่งมดแดงเฝ้าอัมพามี้ม่วง กินกะกินบ่ได้เลียลิ้นเปล่าดาย (ผญา) มัวมืดกุ้มกั้งเมฆมึนทึน เทิงธะรังดูดั่งดินดาว้าย ผันทวนตั้งตาวเปือยเปื้องแกว่ง แสงส่งต้องมารค้านโคบคืน (สังข์). -
ดั้ง
แปลว่า : ดั้งแขวน เสาไม้เครื่องเรือนที่ตั้งบนกลางขื่อรับอกไก่ เรียก เสาดั้ง อย่างว่า ถันที่อามพามพุ้นพิลาระวังไขว่ หลังใหญ่กว้างพันดั้งทูบชอน (สังข์). -
ดั้ง
แปลว่า : ชื่อดาวจำพวกหนึ่ง มีสามดวง เรียก ดาวดั้ง อย่างว่า ฮวนฮวนเหลื้อมแขงามเงาส่อง เล็งล่ำฟ้าดาวดั้งดาษเดียร์ (ฮุ่ง) งามสอนลอนดาวดั้ง ดาวหมูชังขึ้นหัวค่ำ (กลอน). -
ดัด
แปลว่า : ทำให้ตรง เช่น ไม้โงทำให้ตรง คนคดทำให้ตรงเรียก ดัด เบ้ด ก็ว่า อย่างว่า มันไปฟันเอาไม้กลางกอลำเปี่ยว เบ็ดซื่อแล้ววางไว้ต่าวโง มันไปดัดป่านเปลี้ยมาฝั้นเฮ็ดสาย ป่านนั้นกกมันเท้าธรณีภายลุ่ม ปลายยั่งขึ้นเมือฟ้าฮอดพรหม (เสียวสวาสดิ์). -
ดั้น
แปลว่า : บุก ดั้น ด้น การบุกป่าฝ่าดงไปในที่ทุรกันดาร ไม่ว่าใกล้หรือไกล เรียก ดั้น อย่างว่า พี่ก็ดั้นหมื่นมื้อเถิงน้องที่สถานนี้แล้ว (สังข์) เมื่อนั้น หัตถีช้างนำมามีขาด ดั้นเถื่อนถ้องไพรกว้างขาบถวาย (ฮุ่ง). -
ดั้น
แปลว่า : เหาะ บิน การเหาะเหินเดินอากาศ เรียก ดั้น ดั้นเมฆ ดั้นกลีบฟ้า ก็ว่า อย่างว่า ฝันว่าหงษ์ทองผู้บินบนปอมเมฆ ดั้นกลีบฟ้าเถิงเจ้าแทบทวง เฮียมก็นอนเฮียงช้อนหงษ์ทองตัวกาจ กกกอดเกี้ยวในมุ้งฮ่วมหงษ์ (ผญา). -
ดั้นด่วน
แปลว่า : รีบไปรีบมา เรียก ดั้นด่วน อย่างว่า จวนใจอ้ายโทเรดั้นด่วน มาพี้มาบ่เห็นหน้าน้องใจข้องขอดขนัง (กา). -
ดั่นดั่น
แปลว่า : ดิ้นเร่าๆ เรียก ดั่นดั่นดิ้น ดั่นดั่นดิ้นดิ้นดั่น ก็ว่า อย่างว่า มันก้ดั่นดั่นดิ้นศรคลาดคาหนี ฟางตายหนีผ่อเห็นแปนข้าง มันก็เฮฮนฮ้องหานางนงถ่าว พี่บ่ให้ฮุ่งฮู้คำฮ้อนฮอดอวน พี่นา (สังข์). -
ดั่นดั่น
แปลว่า : เสือกหา แส่หา อย่างว่า ประหลาดุกปิ้งเต็มพาบ่อยาก สังมาดั่นดั่นดิ้นกินเข้าบ่ายเกลือ (ผญา). -
ดับ
แปลว่า : ตาย มอด สูญหาย ระงับ หมดสิ้น ตายเรียก ดับ อย่างว่า ผิว่ามาดับเมี้ยนมีจริงจมจาก ขอให้ของเสี่ยงข้าหายพร้อมซู่ประการ หั้นถ้อน (สังข์) ตะวันหรือเดือนลับ เรียก เดือนดับ อย่างว่า ออระชอนซ้ายเดือนดนดับถ่าย ตาเวาฮ่ำฮ้องไทท้วงเฮียกขวัญ (ฮุ่ง).