ภาษาอีสานทั้งหมด 4757 - 4766 จาก 17431
-
ดาษ
แปลว่า : ชื่อดาวจำพวกหนึ่ง เรียก ดาวดาษ ดาวดาด ก็ว่า อย่างว่า ดีแก่ดาวดาดข้อนแฝงฝ่ายทักขิณ วาโยผันเบิกบนดาวซ้ายซว่าซว่าก้องโกกินแกมไก่ พระบาทหม้อมยินฮ้ายฮุ่งจวน (ฮุ่ง) ดาวดาดจะเรียกดาวอะไรในทางโหราศาสตร์.. -
ดาษเดียร์
แปลว่า : เกลื่อนกลาด ดาษดื่น เต็มมองขึ้นไปในท้องฟ้าเห็นดาวเต็มท้องฟ้า เรียก ดาษเดียร์ เดียระดาษ ก็ว่า อย่างว่า ฮอนฮอนเหลื้อมแขงามเงาส่อง เล็งล่ำฟ้าดาวดั้งดาษเดียร์ (ฮุ่ง). -
ดำ
แปลว่า : มุดลงไปในน้ำเรียก ดำน้ำ อย่างว่า ตัวหนึ่งเฮียกชื่อขนันแดนด้าวชมพูมนุสราชเงือกอยู่ใต้แม่น้ำดำฆ่าตุ่มตาย (ฮุ่ง). -
ดำ
แปลว่า : มีสีดำ สีคราม สีเขม่า และสีดำทั่วไป เรียก สีดำ เดือนมืดเรียก เดือนดำ อย่างว่า เสือโคร่งหากเคยเทียวทางเฮื้อเดือนดำก็เห็นฮุ่ง เลิงแล้ว บาดว่าเดือนแจ้งหน้าแสงพ้นก็เล่าอาย (ปัสเสน). -
ด้ำ
แปลว่า : ด้าม เช่น ด้ามมีด ด้ามเสียม ด้ามพร้า ด้ามขวาน เรียก ด้ำ ด้าม ก็ว่า อย่างว่า ใจวู่ฮ้อนกำด้ำดาบเทียม (ฮุ่ง). -
ด้ำ
แปลว่า : ผีเรือน ผีบรรพบุรุษ ผีที่เราเคารพนับถือเรียก ด้ำ อย่างว่า จอมเมืองเมือมุ่งความเถิงด้ำ อัยโกแก้วสวงสางยักษ์ใหญ่มากิน เทื่อนี้ตูแจ่งฆ่าควายช้างสู่ขวัญ ลูกแล้ว (สังข์) ดาความให้ถวายผีด้ำใหญ่ หอซ่อฟ้าเฮือนฮ่นฮ่มขวาง (ฮุ่ง). -
ดำรง
แปลว่า : ทรงไว้ ตั้งไว้ รักษา ทำให้คงอยู่. -
หมอมอ
แปลว่า : เป็นหมอดูฤกษ์ยาม ทายโชคชะตาราศีตามหลักโหราศาสตร์ ดูสาเหตุของโรคภัยไข้เจ็บว่าอาจเกิดจากการกระทำของผีต่างๆ ชาวบ้านมีเรื่องไม่สบายใจ มาปรึกษาหมอมอให้ช่วยทำนายและชี้แจงว่าควรทำอะไรจึงจะหายจากอาการ ถ้ามีเคราะห์หมอก็แนะให้ทำการสะเดาะห์เคราะห์ นอกจากดูเรื่องโรคภัยไข้เจ็บ หมอมอยังสามารถดูถึงสิ่งของที่สูญหายได้ด้วย -
ดิก
แปลว่า : ปัก พุ่ง ดิ่ง ปักหัวลง เรียก ดิกหัวลง ดิ่งหัวลงเรียก ดิกหัวลง สักหัวลง ก็ว่า. -
ดิกดิก
แปลว่า : อาการไหวถี่ๆ เช่น ตีนสั่นดิกดิก มือสั่นดิกดิก.