ภาษาอีสานทั้งหมด 4848 - 4857 จาก 17431
-
เดือน
แปลว่า : ดวงจันทร์ ดวงจันทร์หรือพระจันทร์ เรียก เดือน คืนที่พระจันทร์ส่องแสงตลอดคืนเรียก เดือนเพ็ง คืนที่พระจันทร์ไม่ส่องแสงตลอดคืนเรียก มื้อเดือนดับ. -
เดือยไก่
แปลว่า : ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง ผลคล้ายเดือยไก่ เรียก หมากเดือยไก่ รสหวาน กินได้. -
แด
แปลว่า : ใจ (ข.) อย่างว่า ตีทวงทบท่าวแดดอมน้อย (สังข์) นางนาถน้อยยินยากทนกระสัน หวังหวังจิตสวาทแดดอมเจ้า (ฮุ่ง). -
แด
แปลว่า : เดือดร้อน อย่างว่า ในทวงหนักฮุ่งแดดนฮ้อน (กา) นางผ่อเผี้ยนแล้วล่ำพงศา ทนทวงหิวฮุ่งแดดอมข้า (สังข์). -
แดก
แปลว่า : ปลาร้า ปลาที่คลุกเกลือกับรำ ตำแล้วใส่ในไห เรียก ปลาแดก อย่างว่า ทางหลวงกว้างสังมาเทียวแต่ทางขอก หมกปลาแดกตั้งโจ้โก้ สังมาจ้ำตั้งแต่ตอง (ผญา). (ดูในอาหารการกินชาวอีสาน) -
แดก
แปลว่า : ทิ่ม แทง ตำ อย่างว่า ตีเจ็บแล้วแสน๙ออยกะปานด่า แม่นว่าเว้าจ้อยจ้อยก็ปานไม้แดกตา (ผญา) อย่าได้หม้นแค่งฮั้ว เฮียวไม้๙แดกตา (ย่า). -
แดก
แปลว่า : กินเกินประมาณ เรีนกว่า แดก หรือว่า สิแตกแดกตับ ก็ว่า. -
แดกงา
แปลว่า : ขนมคลุกงา คือ คั่วงาแล้วตำข้าวเหนียวนึ่งผสมน้ำอ้อย เรียก เข้าแดกงา. -
แดง
แปลว่า : สีชนิดหนึ่งแดงเหมือนเลือดเรียก สีแดง ผ้าที่ยอมด้วยสีแดง เรียก ผ้าแดง อย่างว่า ควรที่เทพาเพี้ยงผืนแดงป้องปั่น พื้นล่างล้ำลือบ้างบ่มี เจ้าเอย (สังข์). -
แด้ง
แปลว่า : แกรน แห้ง ไม่เติบโต ต้นไม้ที่ไม่เติบโตเรียก ไม้กระแด้ง ไม้กำแพ้ง ก็ว่า อย่างว่า คือดั่งไม้กำแพ้งแมงข้อส่องบ่เห็น (ภาษิต).