ภาษาอีสานทั้งหมด 6107 - 6116 จาก 17431
-
นที
แปลว่า : แม่น้ำ แม่น้ำ เรียก นที นัที ก็ว่า อย่างว่า ท้าวท่องเท้าเถิงแม่พระคุงคานทีหลวงหกโยชน์สังขยาได้ ตามสังข์เท้าเถิงชลเชาจอด จิตแก่นแก้วยังตั้งต่อการ (สังข์). -
นนตรี
แปลว่า : ดนตรี เครื่องดีดสีตีเป่าและร้องลำเพื่อให้เกิดความสนุกรื่นเริง เรียก นนตรี อย่างว่า ฟังยินนนตรีประดับกล่อมซอวุงไค้ ภูมีช้อนชมเชยเอื้อมอุ่น พระก็ไสยาสน์ยั้งยามน้องหนึ่งฝัน (สังข์). -
นวด
แปลว่า : ขี้ผึ้ง ขี้ผึ้งที่หุงด้วยน้ำมันงาหรือน้ำมันมะพร้าว ใช้สำหรับสีทาปากเรียก นวด คนโบราณชอบเคี้ยวหมากเวลาเคี้ยวต้องเอานวดมาสี เพื่อป้องกันไม่ให้สีหมากติดริมฝีปาก. -
นวด
แปลว่า : คั้น ขยำ คั้นแป้งเรียก นวด เข้าปุ้น คั้นนมเรียก นวดนม อย่างว่า มือนวดน้าวนมน้องซู่นาง (กา). -
นวล
แปลว่า : สีขาวปนเหลืองเล็กน้อย เรียก สีนวล แป้งที่ละเอียดสำหรับทาหน้าเรียก แป้งนวล อย่างว่า สีเอยสีนานวล ซ้วนอ้ายไว้แน่ย้านเซล้ม (กลอน). -
นวังคสัตถุศาสน์
แปลว่า : คำสอนของพระพุทธเจ้า มีองค์ ๙ คือ สุตตะ เคยยะ เวยยา กรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาดก อัมภูตธรรม เวทัลละ (ป.). -
นอ
แปลว่า : สิ่งที่งอกขึ้นเหนือจมูกแรด เรียก นอแฮด นอของสัตว์ทุกชนิดคนโบราณถือว่าเป็นของศักดิ์สิทธิ์ มีอยู่ในเรือนจะทำให้คนภายในเรือนมีความมั่งคั่งสมบูรณ์พูลสุข อย่างว่า นอนิลแก้วพิฑูรย์ทำมะราช ควรค่าซื้ออย่าถือได้ล่วงเอา (บ.). -
นอ
แปลว่า : เป็นคำช่วยกิริยา บอกคำขอร้องอ้อนวอน หรือตกลง เช่นไปด้วยกันนะ เรียก ไปนำกันนอ กินนำกันนอ อยู่นำกันนอ. -
นอง
แปลว่า : เจิ่ง ล้น เต็ม น้ำเต็มทุ่งเต็มท่า เรียก น้ำนอง อย่างว่า ยามเมื่อชลธาน้ำไหลนองถ้วมท่ง มดบ่มีบ่อนซ้นปลากั้งอะเห่ยหัว ยามเมื่อชลธาแห้งวังเวินบกขาด มดก็กะเจ๋อกะเจิดเว้าหัวล้อต่อปลา (บ.) -
น่อง
แปลว่า : ซ่นตีน เรียก กะน่อง แอกน่อง ก็ว่า.