ภาษาอีสานทั้งหมด 5136 - 5145 จาก 17431
-
ตี
แปลว่า : หล่อ, สี หล่อเทียนสีเทียน เรียก ตีเทียน อย่างว่า เฮาจักตีเทียนน้อมเถิงอินทร์เทวราช ขอเอาลูกแก่นแก้วชายกล้าเกิดดอม (กา). -
ตี
แปลว่า : เสพ งัน เสพงันด้วยดนตรี มีปี่ แคน ฆ้อง กลอง เรียก ตี อย่างว่า เขาก็ตีโพนพิณเสพสังข์เสียงห้าว ระงมงันก้องเสียงนันคีคื่น ปานดั่งเสพท่อนท้าวเมืองฟ้าฟากสวรรค์ (บ.). -
ตี่
แปลว่า : ชื่อการเล่นของเด็กชนิดหนึ่งเวลาเล่นเด็กจะร้องตี่ๆ แล้ววิ่งไปจับกัน เรียก เล่นหมากตี่ หมากอี่ ก็ว่า. -
ตี่
แปลว่า : ถ่างออก แหวกออก เช่นเอามือถ่างตา เรียก ตี่ตา เอามือถ่างปากเรียก ตี่ปาก อย่างว่า แก้มปี่ลี่แก้มเจ้าปี่ลี่ สองมือตี่หีหน่อแตดปักมือ กูหลาบกูจื่อท่อนี้แล้ว (สอย). -
ตี๊
แปลว่า : ใช้เป็นคำต่อท้ายคำถาม เช่น บ่เอาตี๊ บ่กินตี๊ บ่เฮ็ดตี๊ บ่ไปตี๊. -
ตีง
แปลว่า : ติง ไหว ไหวตัวเรียก ตีงคีง ตีงโต ก็ว่า อย่างว่า ลางเถ้าตีงโตได้ไปมาดิ้นด่าวด่าว ตาขุ่นปานน้ำเข้ากุมเว้าดั่งบ่าวสาว ลางเถ้าหัวขาวแล้วแอวกะแงนดากกะแอ่น ยังเล่าแหะแห่นแหล้นหลงเต้นบ่เบิ่งโต (กาพย์ปู่). -
ตีเตาะตีต้อน
แปลว่า : เสียงเปลดัง เวลาลูกเล็กเด็กแดงร้องไห้ แม่จะเอาลูกลงในอู่แล้วกล่อมไกวไปมา หรือการพรรณาถึงความลำบากของแม่ที่มีต่อลูกในขณะที่ลูกยังเล็ก อย่างว่า แม่ก็ไกวเจ้าไปตีเตาะตีต้อน แม่เจ้ากินน้ำฮ้อนปากเปื่อยปากแดง ไฟลุกแฮงแม่เจ้าแฮ่งฮ้อน (สู่ขวัญ). -
ตีนจำ
แปลว่า : ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง ใบและดอกใฃ้กินเป็นอาหารได้เรียก ต้นตีนจำ มีสองชนิดคือตีนจำใหญ่และตีนจำน้อย อย่างว่า ตีนจำเปี้ยบานแถวถันต่ำ สัพพะดวงดอกไม้ต้นต่ำตีนจำ (สังข์). -
ตีนแฮด
แปลว่า : ชื่อเห็ดชนิดหนึ่ง ตีนใหญ่ คล้ายตีนแฮด เรียก เห็ดตีนแฮด ใช้กินเป็นอาหารได้. -
ตีบ
แปลว่า : ชื่อกล้วยจำพวกหนึ่ง มีสองชนิดคือ กล้วยตีบน้อยและกล้วยตีบใหญ่ กล้วยสองชนิดนี้มีรสหวาน มีโปรตีนมาก ใช้เลี้ยงเด็กดีนัก อย่างว่า มีทั้งกล้วยตีบน้อย สุกลีบกินหวาน (เวส-กลอน).