ภาษาอีสานทั้งหมด 5968 - 5977 จาก 17431
-
ส่วย
แปลว่า : ข้าวของหรือเงินทองที่คนเมืองขึ้นจะต้องส่งให้แก่เมืองที่ตนขึ้น เรียก เงินส่วย อย่างว่า ทุกเทศใต้ลุ่มฟ้าขนเข้าส่วยสิน (กาไก) พันเมืองมาส่วยทองทังค้าย (สังข์). -
ส่วย
แปลว่า : ชำระ ล้าง ล้างหน้า เรียก ส่วยหน้า ชำระร่างกาย เรียก ส่วยคีง สว่าย ก็ว่า อย่างว่า แล้วเลิกเมี้ยนสีล้างสว่ายมือ (กาไก) เมี้ยนสว่ายหน้าแครงแล้วเล่าจา (ฮุ่ง). -
นาฮก
แปลว่า : นารก นาที่รกร้างว่างเปล่าปล่อยให้หญ้าหรือต้นไม้ขึ้นจนมองไม่เห็นพื้นที่นา เรียก นาฮก. -
นาเฮื้อ
แปลว่า : นาที่ปล่อยว่างไว้สองสามปีจึงทำการเพาะปลูก หรือปล่อยไว้ตลอดไป เรียก นาเฮื้อ อย่างว่า บ่ได้พาโลล้นดำนาหลายท่ง คึดต่อเจ้าต้งหล้งนาเฮื้อท่งเดียว นั้นแล้ว (ผญา). -
นำ
แปลว่า : ติดตาม ติดตามไปข้างหลัง เรียก ย่างนำ อย่างว่า ย่างนำก้นผู้ใหญ่หมาบ่ขบ ย่างนำก้นผู้เถ้า ผีเป้าบ่จกกินตับกินไต (ภาษิต). -
นำ
แปลว่า : ตามหา ตามหาเรียก นำออย อย่างว่า นำฮอยเจ้าคือนำฮอยแฮด นำแปดมื้อเห็นขี้แปดกอง (กลอน). -
นำ
แปลว่า : ด้วย ตาม เช่น อยู่ด้วยกัน เรียกว่า อยู่นำกัน. -
นำ
แปลว่า : หัวหน้า ผู้เป็นหัวหน้า เรียก ผู้นำ เช่น ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน เจ้าวัด สมภาร. -
นำแน้
แปลว่า : ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง เป็นเถาดอกสีน้ำเงิน เรียก ดอกนำแน้ น้ำแน ก็ว่า อย่างว่า กลายเขตไม้เดียระดาษดงขวาง ภูชันสูงฮ่อมหีนเหวห้วย ผ่อเห็นบงซางเฮี้ยเฮียงกอกางกิ่ง ประดับนำแน้บานบ้างแบ่งเขียว (สังข์). -
น่ำน่ำ
แปลว่า : ซ้ำซาก การทำหรือพูดไม่หยุดเรียก น่ำน่ำ อย่างว่า เว้าน่ำน่ำหัวใจบ่นำ (ภาษิต).