ภาษาอีสานมาใหม่ 12664 - 12673 จาก 17431
-
ดุบเดื่องด้าง
แปลว่า : กระดานหก ได้แก่ กีฬาของเด็กชนิดหนึ่ง มีเสาสองเสา ใช้กระดานแผ่นหนึ่งกว้าง 8 นิ้ว ยาว 9 ศอกวางไว้ตรงกลางราวเสา แบ่งเด็กเล่นเป็นสองพวก นั่งปลายกระดานคนละข้าง เวลาเล่นทำกระดานให้ขึ้นๆ ลงๆ เรียก เล่นหมากดุบเดื่องด้าง ดุบเดื่องด้อง ก็ว่า. -
ดุ๊บดุ๊บ
แปลว่า : คลานไปโดยเร็ว เช่น แมงบ้งกือ แมงบ้งแป่ม แมงผีโพงม้า แมงย่างซี้น คลานดุ๊บดุ๊บ. -
ดุน
แปลว่า : บังคับให้ถอยกลับ อย่างว่า ถ้าบ่ได้ลูกแก้วทังแม่มาเมืองเมือใด เฮาจักดุนพลายคืนขอดครัวไปพร้อม ฟังยินสานสานพร้าวลมไกวก้องกิ่ง พุ้นเยอ พระบาทเยื้อนยังฮ้อนฮุ่งจวน (สังข์). -
ดุด
แปลว่า : กิริยาที่หมูเอาปากขุดดิน เพื่อหาอาหารกิน เรียก ดุดดิน. -
ดุ่งเดียว
แปลว่า : รีบเดินไปคนเดียว อย่างว่า ย่องย่องเท้าไพรใหญ่แยงคราว ตามคลองสังข์ดุ่งเดียวเดินฮ้อน คีรีนั้นยูเกษิมแสนภาค พื้นฮาบเผี้ยนผาล้านล่วงสะบาย (สังข์). -
ดุ้งดิ้ง
แปลว่า : สะบัดสะบิ้ง ดีดดิ้น. -
ดุ่งดั้น
แปลว่า : เดินตรงไปโดยเร็ว อย่างว่า จักดุ่งดั้นดั้นดุ่งปอมลม เสนหาฮักพี่จักลาลาแล้ว มาสมสร้อยชมสองสมสู่มาจวบแก้วแพงช้างช่างจา (ฮุ่ง). -
ดุ้ง
แปลว่า : คด นูน งอ โก่ง ไม้ที่งอจนโก่งขึ้นเรียก ไม้ดุ้ง. -
ดุ่ง
แปลว่า : มุ่งหน้าไปโดยเร็วเรียก ดุ่ง อย่างว่า เมื่อนั้นนาคหนุ่มท้าวทยานดุ่งโดยลม ทันทีเถิงมอบสารประสงค์ต้าน สองเมืองพุ้นพาทีท้าวใหญ่ โดยอาชญ์ต้านพลล้านล่วงเถิง (สังข์). -
ดุก
แปลว่า : ปลาดุก ชื่อปลาเนื้ออ่อนจำพวกหนึ่งมี 3 ชนิด คือ ปลาดุกอุย ปลาดุกด้าน ปลาดุกทะเล อย่างว่า ดุกเดิดข้อเข็งบ้อนป่าบอน (กา) ปลาดุกบ้อนชมบอนหลังหาด ปลาหลาดบ้อนชมหมากก้านเหลือง เคืองใจเจ้าเซากันสาก่อน พ่อแม่บ่พร้อมบุญส้วมอ้ายบ่มี (ผญา).