ภาษาอีสานทั้งหมด 5045 - 5054 จาก 17431
-
ตั้ว
แปลว่า : ข้น ไม่มีน้ำ อาหารที่ข้นเรียก อาหารแข้น ข้นจนไม่มีน้ำเรียก แข้นอั้วตั้ว เมื่อธาตุสี่จะแตกดับจะมีสภาพเหมือนกัน คือไม่รู้สึกทุกข์สุข ตอนนี้เรียก เวทนาตั้ว อย่างว่า ปางนี้เวทนาตั้วตนเฮียมจตุฆาต (ผาแดง). -
ตั๋วะ
แปลว่า : โกหก พุดปด พุดเท็จ พูดโกหกหลอกลวง เรียก ตั๋วะ อย่างว่า อย่ามาตั๋วะให้หล้มตกหล่มดินทราย ตั๋วะให้กำดินทรายหว่านลงในน้ำ เฮ็ดให้เฮียมหลงหล้มตกตมทังหล่ม ตั๋วะให้คาดลาดล้มกลางบ้านมื่นชะเล (ผญา). -
ตา
แปลว่า : ตาหรี่เรียก ตาหิบ ตาเขหรือตาเหล่เล้กน้อยเรียก ตาหลิ่ว ตาเหลือกเรียก ตาเหลิน ตามีนัยน์ตาข้างเดียวเรียก ตาเอก ตาบอดตาใสเรียก ตาแจ้ง อย่างว่า ตาบอดแจ้งบ่ฮู้ฮ่อมทางเดิน คันบ่แยงเงาหินชิบอดตายเท่าเถ้า (ภาษิต). -
ต่า
แปลว่า : ตะกร้าเรียก ต่า กะต่า ก็ว่า อย่างว่า บาคราญสานต่าบุงเบียนด้ง (ผาแดง). ข้าสิบครัวใช้กินให้แหลก แขกขึ้นเฮือนเอาไม้กวาดลงล่าง กะต่าห่างงุมไว้ให้ถี่ วอกชิหนีให้ผูกวอกไว้ ลิงชิหนีให้ผูกลิงไว้ ผูกได้แล้วให้ไปไหว้สัพพัญญู แม่นว่าเฮียนพันครูก็ดั่งเดียวกัน. -
ตาก้ง
แปลว่า : ชื่อพืชผักชนิดหนึ่ง ต้นเล็ก ลำต้นอ่อน เรียก ผักตาก้ง. -
ตากบ
แปลว่า : ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง เรียก ต้นตากบ ต้นตะขบ ก็ว่า. -
ตากวาง
แปลว่า : ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง ลูกกลม คล้ายลูกตาไก้ แต่โตกว่า เรียก ต้นตากวาง. -
ตาไก้
แปลว่า : กำแพงเจ็ดชั้น ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง ผลกลม เมื่อสุกมีรสหวาน เรียก ต้นตาไก้. -
ตาเขิง
แปลว่า : เครื่องในของสัตว์จำพวกบดเอื้อง เรียก ตาเขิง. -
ตาแข้
แปลว่า : ดาวจรเข้ ชื่อดาวดวงหนึ่ง เรียก ดาวตาแข้ ดาวขี้แข้ ดาวหมูชัง ก็ว่า.