บทความหมวดหมู่ : คลังความรู้

เดือนอ้าย – บุญเข้ากรรม

เดือนอ้าย – บุญเข้ากรรม

ตกมาถึงเดือนอ้ายขึ้นศักราชใหม่ “เดือนอ้าย” ก็คือเดือนที่หนึ่ง หรือบางทีเรียก “เดือนเจียง” ตามประเพณีฮีตคลองของอีสานบ้านเฮา หรือ “ฮ …
โฮงมูนมังเมืองขอนแก่น

โฮงมูนมังเมืองขอนแก่น

อีสานร้อยแปดสิพาไปเที่ยวโฮงมูนมังเมืองขอนแก่น สถานที่ ที่เก็บเรื่องราวเก็บสมบัติที่เก็บรวบรวมเรื่องอันเป็นที่มาของเมืองขอนแก่นหรือพิพิธภัณฑ์  จัดตั้งขึ้นมาเพื่อเชื่อมโยงให้ชุมชนเกิดจิตสำนึกในความรักและหวงแหน ท้องถิ่นของตนเอง
ความหมายของคำว่า “อีสาน”

ความหมายของคำว่า “อีสาน”

หลายๆคนอาจจะยังไม่รู้ความหมายของคำว่า “อีสาน” ว่ามาจากไหน หรือ หมายถึงอะไร วันนี้ข่อยมีโอกาสได้เข้าไปเยี่ยมชมเว็บไซท์ “นิตยสารทางอีศาน” …
เดือนสิบสอง – บุญกฐิน

เดือนสิบสอง – บุญกฐิน

ช่วงนี้กำลังจะเข้าสู่เดือนสิบสอง ฮีตคลองประเพณีอีสานบ้านเฮาอีกอย่างหนึ่งที่ทำสืบต่อกันมาคือ “บุญกฐิน” ครับพี่น้อง การทอดกฐินเป็นกาลทาน ตามพระวินัยกำ …
บั้งไฟพญานาค ลี้ลับ อัศจรรย์ แห่งลุ่มน้ำโขง

บั้งไฟพญานาค ลี้ลับ อัศจรรย์ แห่งลุ่มน้ำโขง

วันออกพรรษาก็ใกล้เข้ามาแล้ว วันหยุดยาวนี้หลายคนก็พาครอบครัวไปท่องเที่ยวตามสถานที่ต่าง ๆ  หนึ่งในสถานที่ยอดฮิตในช่วงออกพรรษา คือ บั้งไฟพญานาค เชื่อว่าหลายคนก็มีแ …
หน่วงดักหนู จากภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสาน

หน่วงดักหนู จากภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสาน

พี่น้องรู้จัก “หน่วง” บ่ครับ “หน่วง” คืออุปกรณ์จับสัตย์ชนิดหนึ่ง เป็นภูมิปัญญาของคนอีสานโบราณที่พลิกแพลงหาวัสดุอุปกรณ์รอบตัวที่หาง่ายๆ ม …
เดือนสิบเอ็ด – บุญออกพรรษา

เดือนสิบเอ็ด – บุญออกพรรษา

สวัสดีครับพี่น้องทางอีสานร้อยแปด วันนี้เหมือนเดิมครับ เรามีเรื่องราวดีๆมากฝากพี่น้องที่ติดตามเราทางเว็บไซท์เหมือนเดิม โดยวันนี้เราจะมาพูดถึง “บุญออกพรรษา& …
การ “อยู่ไฟ” ของหญิงหลังคลอด

การ “อยู่ไฟ” ของหญิงหลังคลอด

ผญาอีสาน ที่เขียนเป็นตำรา อธิบายเกี่ยวกับการอยู่ไฟ การอยู่ไฟนั้นโบราณเผิ่นว่ายาก เรียกอยู่กรรมแท้ๆ นอนเฝ้าถ่านไฟ ทั้งบางตัวกินน้ำร้อน ทั้งจ่อยผอมโซ กินแต่ของของ …
การ “ฝังสายแฮ่” พิธีกรรมเกี่ยวกับการเกิด

การ “ฝังสายแฮ่” พิธีกรรมเกี่ยวกับการเกิด

หลายๆท่านที่เป็นคนอีสานบ้านเฮา คงจะเคยได้ยินภาษิตคำพังเพยว่า “บ้านฝังสายแฮ่ บ้านแพสายเบือ” หมายถึง บ้านเกิดนั่นเอง มาจากพิธีกรรมในสมัยเก่า เมื่อมีคน …
ตำนานผีตาแฮก นิทานพื้นบ้านอีสาน

ตำนานผีตาแฮก นิทานพื้นบ้านอีสาน

ตำนานตาแฮก เป็นนิทานพื้นบ้านอีสานประเภทนิทานอธิบายเหตุเพื่อจะตอบคำถามว่า “ทำไมต้องไหว้ผีตาแฮกก่อนทำนา” (ตาแฮก-ผีประจำไร่นา) ชาวอีสานจะไหว้ผีตาแฮกในบุญเดือนหก หล …
เดือนสิบ – บุญข้าวสาก

เดือนสิบ – บุญข้าวสาก

ว่ากันตามฮีตคลองประเพณีอีสานอีกข้อหนึ่งเมื่อถึงคราวเดือนสิบ (15 ค่ำ เดือน 10) นั่นก็คือประเพณีบุญข้าวสาก หรือ ข้าวฉลาก หมายถึงบุญที่ให้พระเณรทั้งวัด จับสลากเพื่ …
ดงพญาเย็น ดงพญาไฟ เทือกเขาในตำนาน

ดงพญาเย็น ดงพญาไฟ เทือกเขาในตำนาน

ย้อนหลังไปในอดีต  มากกว่า  120  ปีมาแล้ว ป่าดงดิบอันกว้างใหญ่ไพศาลคั่นกลางระหว่างที่ราบลุ่มภาคกลางกับที่ราบสูงภาคอีสาน นั่นคือ  เทือกเขาพนมดงรัก มีเรื่องเล่าตำน …