3:44 pm - วันเสาร์ ธันวาคม 10, 0495

    Archive: คลังความรู้ Subscribe to คลังความรู้

    เดือนอ้าย – บุญเข้ากรรม

    Written by | พฤศจิกายน 20, 2015 | 1
    บุญเข้ากรรม
    ตกมาถึงเดือนอ้ายขึ้นศักราชใหม่ “เดือนอ้าย” ก็คือเดือนที่หนึ่ง หรือบางทีเรียก “เดือนเจียง” ตามประเพณีฮีตคลองของอีสานบ้านเฮา หรือ “ฮีตสิบสองคลองสิบสี่” นั้น จะมีการทำบุญประจำเดือน คือ “บุญเข้ากรรม” มีคำผญาอีสานเกี่ยวกับบุญเดือนอ้ายที่ทีมงานอีสานร้อยแปดเฮาได้รวบรวบรวมมา ตกฤดูเดือนอ้ายปลายลมมาสิหนาวหน่วง

    โฮงมูนมังเมืองขอนแก่น

    Written by | พฤศจิกายน 7, 2015 | 0
    โฮงมูนมัง
    มาเด้อพี่น้อง อีสานร้อยแปดสิพาไปเที่ยวโฮงมูนมังเมืองขอนแก่น สถานที่ ที่เก็บเรื่องราวเก็บสมบัติที่เก็บรวบรวมเรื่องอันเป็นที่มาของเมืองขอนแก่นหรือพิพิธภัณฑ์  จัดตั้งขึ้นมาเพื่อเชื่อมโยงให้ชุมชนเกิดจิตสำนึกในความรักและหวงแหน ท้องถิ่นของตนเองและเป็นศูนย์กลางการศึกษาค้นคว้าข้อมูลประวัติศาสตร์เมืองขอนแก่นจัดสร้างด้วยงบอุดหนุนของ

    ความหมายของคำว่า “อีสาน”

    Written by | ตุลาคม 29, 2015 | 5
    ความหมายของคำว่า อีสาน คืออะไร
    หลายๆคนอาจจะยังไม่รู้ความหมายของคำว่า “อีสาน” ว่ามาจากไหน หรือ หมายถึงอะไร วันนี้ข่อยมีโอกาสได้เข้าไปเยี่ยมชมเว็บไซท์ “นิตยสารทางอีศาน” (นิตยสารรายปักษ์เพื่อคนอีสานและคนไททุกภูมิภาค ) แล้วเห็นว่ามีข้อมูลดีๆ อีกมากมาย ที่แม้กระทั่งคนอีสานหลายๆคนเองอาจจะยังเข้าไม่ถึง หรือ ยังไม่รู้ด้วยซ้ำ

    เดือนสิบสอง – บุญกฐิน

    Written by | ตุลาคม 28, 2015 | 0
    พิธี บุญกฐิน
    ช่วงนี้กำลังจะเข้าสู่เดือนสิบสอง ฮีตคลองประเพณีอีสานบ้านเฮาอีกอย่างหนึ่งที่ทำสืบต่อกันมาคือ “บุญกฐิน” ครับพี่น้อง การทอดกฐินเป็นกาลทาน ตามพระวินัยกำหนดกาลไว้ คือ ตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 11 ถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ผู้มีจิตศรัทธาเลื่อมใส ใคร่จะทอดกฐิน ก็ให้ทอดได้ในระหว่างระยะเวลานี้

    บั้งไฟพญานาค ลี้ลับ อัศจรรย์ แห่งลุ่มน้ำโขง

    Written by | ตุลาคม 25, 2015 | 1
    วันออกพรรษาก็ใกล้เข้ามาแล้ว วันหยุดยาวนี้หลายคนก็พาครอบครัวไปท่องเที่ยวตามสถานที่ต่าง ๆ  หนึ่งในสถานที่ยอดฮิตในช่วงออกพรรษา คือ บั้งไฟพญานาค เชื่อว่าหลายคนก็มีแผนเดินทางไปชมความมหัศจรรย์ทางธรรมชาติที่ยังไม่มีคำอธิบายเกี่ยวกับปรากฎการณ์นี้ได้ วันนี้อีสานร้อยแปดจะพาไปรู้จักปรากฏการณ์ธรรมชาติเหนือธรรมชาติที่มีเพียงเดียวในประเทศไทย 

    หน่วงดักหนู จากภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสาน

    Written by | ตุลาคม 13, 2015 | 1
    หน่วงดักหนู
    พี่น้องรู้จัก “หน่วง” บ่ครับ “หน่วง” คืออุปกรณ์จับสัตย์ชนิดหนึ่ง เป็นภูมิปัญญาของคนอีสานโบราณที่พลิกแพลงหาวัสดุอุปกรณ์รอบตัวที่หาง่ายๆ มาเป็นเครื่องมือในการทำมาหากิน เรียกได้ว่าเป็น “มูนมัง” ของอีสานบ้านเฮาเลยกะว่าได้ ปัจจุบันแม้กระทั่งนักร้องวัยรุ่นที่ไปเรียนถึงต่างประเทศยังได้ร้องเพลงเกี่ยวกับ

    เดือนสิบเอ็ด – บุญออกพรรษา

    Written by | ตุลาคม 11, 2015 | 0
    วันออกพรรษา
    สวัสดีครับพี่น้องทางอีสานร้อยแปด วันนี้เหมือนเดิมครับ เรามีเรื่องราวดีๆมากฝากพี่น้องที่ติดตามเราทางเว็บไซท์เหมือนเดิม โดยวันนี้เราจะมาพูดถึง “บุญออกพรรษา” ฮีตคลองประเพณีที่เราทำสืบต่อกันมาตั้งแต่โบราณ หลังจากที่พระสงฆ์จำพรรษามาตลอดระยะเวลา 3 เดือน ก็ถึงช่วงการออกพรรษา วันออกพรรษาจะตรงกับวันขึ้น

    การ “อยู่ไฟ” ของหญิงหลังคลอด

    Written by | ตุลาคม 7, 2015 | 0
    การอยู่ไฟ
    ผญาอีสาน ที่เขียนเป็นตำรา อธิบายเกี่ยวกับการอยู่ไฟ การอยู่ไฟนั้นโบราณเผิ่นว่ายาก เรียกอยู่กรรมแท้ๆ นอนเฝ้าถ่านไฟ ทั้งบางตัวกินน้ำร้อน ทั้งจ่อยผอมโซ กินแต่ของของเค็มก็เพื่อเบาบางเพื้อ เป็นกรรมแท้แนวใด๋ก็ลำบาก หม้อก็เรียกหม้อหรรมถืกต้องโบราณเฒ่าแต่หลัง ต้องอาบแต่น้ำร้อนให้มีเลือดลมดี

    การ “ฝังสายแฮ่” พิธีกรรมเกี่ยวกับการเกิด

    Written by | ตุลาคม 5, 2015 | 0
    พิธีกรรมเกี่ยวกับการเกิด
    หลายๆท่านที่เป็นคนอีสานบ้านเฮา คงจะเคยได้ยินภาษิตคำพังเพยว่า “บ้านฝังสายแฮ่ บ้านแพสายเบือ” หมายถึง บ้านเกิดนั่นเอง มาจากพิธีกรรมในสมัยเก่า เมื่อมีคนเกิดจะต้องมีพิธีกรรมอย่างหนึ่งคือ “ฝังสายแฮ่” แฮ่ หมายถึง รก สายที่โยงมาจากรกไปหาสะดือเรียกว่า “สายแฮ่” สายแฮ่นี้จะต้องตัด

    ตำนานผีตาแฮก นิทานพื้นบ้านอีสาน

    Written by | ตุลาคม 5, 2015 | 1
    นิทาน ผีตาแฮก
    ตำนานตาแฮก เป็นนิทานพื้นบ้านอีสานประเภทนิทานอธิบายเหตุเพื่อจะตอบคำถามว่า “ทำไมต้องไหว้ผีตาแฮกก่อนทำนา” (ตาแฮก-ผีประจำไร่นา) ชาวอีสานจะไหว้ผีตาแฮกในบุญเดือนหก หลังจากบุญบั้งไฟ และบุญเดือนสิบเรียกว่าบุญข้าวสากหรือสลากภัต ซึ่งเป็นฤดูที่ข้าวในนากำลังเริ่มตั้งท้องและออกรวง ไหว้ผีไร่นาในเดือนสิบ