ภาษาอีสานมาใหม่ 12694 - 12703 จาก 17431

  • ดิถี
    แปลว่า : วันตามจันทรคติ ใช้ว่า คำหนึ่ง สองค่ำ สามค่ำ ดฤถี ก็ว่า (ป.ส.).
  • ดิ่งดิ่ง
    แปลว่า : อาการที่น้ำไหลออกจากรูหรือท่อเล็กๆ เสียงน้ำไหลดังดิ่งดิ่ง.
  • ดิ่ง
    แปลว่า : ตรง เที่ยง เช่น ตรงไปหาเรียก ดิ่งไปหา.
  • ดิกดิก
    แปลว่า : อาการไหวถี่ๆ เช่น ตีนสั่นดิกดิก มือสั่นดิกดิก.
  • ดิก
    แปลว่า : ปัก พุ่ง ดิ่ง ปักหัวลง เรียก ดิกหัวลง ดิ่งหัวลงเรียก ดิกหัวลง สักหัวลง ก็ว่า.
  • ดำรง
    แปลว่า : ทรงไว้ ตั้งไว้ รักษา ทำให้คงอยู่.
  • ด้ำ
    แปลว่า : ผีเรือน ผีบรรพบุรุษ ผีที่เราเคารพนับถือเรียก ด้ำ อย่างว่า จอมเมืองเมือมุ่งความเถิงด้ำ อัยโกแก้วสวงสางยักษ์ใหญ่มากิน เทื่อนี้ตูแจ่งฆ่าควายช้างสู่ขวัญ ลูกแล้ว (สังข์) ดาความให้ถวายผีด้ำใหญ่ หอซ่อฟ้าเฮือนฮ่นฮ่มขวาง (ฮุ่ง).
  • ด้ำ
    แปลว่า : ด้าม เช่น ด้ามมีด ด้ามเสียม ด้ามพร้า ด้ามขวาน เรียก ด้ำ ด้าม ก็ว่า อย่างว่า ใจวู่ฮ้อนกำด้ำดาบเทียม (ฮุ่ง).
  • ดำ
    แปลว่า : มีสีดำ สีคราม สีเขม่า และสีดำทั่วไป เรียก สีดำ เดือนมืดเรียก เดือนดำ อย่างว่า เสือโคร่งหากเคยเทียวทางเฮื้อเดือนดำก็เห็นฮุ่ง เลิงแล้ว บาดว่าเดือนแจ้งหน้าแสงพ้นก็เล่าอาย (ปัสเสน).
  • ดำ
    แปลว่า : มุดลงไปในน้ำเรียก ดำน้ำ อย่างว่า ตัวหนึ่งเฮียกชื่อขนันแดนด้าวชมพูมนุสราชเงือกอยู่ใต้แม่น้ำดำฆ่าตุ่มตาย (ฮุ่ง).