ค้นหา "ฮ" 1281 - 1290 จาก 4161
-
ข้องโป้
แปลว่า : ข้องใหญ่ เครื่องจักสานทำด้วยไม้ไผ่ แต่ชนิดใหญ่กว่าข้องพายและข้องลอย ใส่ปลาได้เป็นหาบ เรียก ข้องโป้ อย่างว่า ข้องโป้ฮ่องฮ่ำไห้หาต้อนต่งปลา (กา). -
ขอด
แปลว่า : หมดเรี่ยวแรง, หมดกำลัง คนหมดกำลังเรียก ขอดแฮง อย่างว่า ทังว่าดั้นเถื่อนกว้างเฝือข้อยขอดแฮง (ฮุ่ง). -
ขอดเขี้ยว
แปลว่า : เคี่ยวเข็ญ, บีบคั้น การบังคับให้ทำเรียก ขอดเขี้ยว อย่างว่า ขอแก่อามาตย์ไท้ทังแห่งสามิโก อย่าได้เป็นโพบเข็ญโผดตามเวรฮ้าย สองจักพาเพียรข้วมดงดอนดั้นป่า ขับขอดเขี้ยวเข็ญฮ้ายพ่ายหนีดอกนา (สังข์). -
ข้อน
แปลว่า : คับขัน, วุ่นวาย บ้านเมืองที่เกิดความคับขันวุ่นวาย เพราะคนในบ้านเมืองเห็นประโยชน์ตนสำคัญกว่าประโยชน์ของบ้านเมือง บ้านเมืองที่มีลักษณะอย่างนี้ โบราณเรียก บ้านข้อน บ้านข้อนเมืองฮอม ก็ว่า อย่างว่า บ้านเมืองข้อนขุนกวนยาดไพร่ ผู้ใหญ่และดูผู้น้อยคอยฆ่าเข่นกัน(บ) -
ข้อน
แปลว่า : ตกคลัก ปลาที่น้ำกำลังจะแห้งมาออกันเรียก ปลาข้อน อย่างว่า เฮียมนี้เป็นดั่งปลาเข็งข้อนหนองนาน้ำเขินขาด คันบ่ถิ้มใส่น้ำวังกว้างกะส่วนตาย แท้แล้ว (ผญา). -
ข้อย
แปลว่า : ข้า ใช้แทนตัวผู้พูด อย่างว่า คันเจ้ามีเฮือแล้วอย่าลืมแพไม้ไผ่ มีใหม่แล้วอย่าลืมข้อยผู้คอย (ผญา). -
ขอยลอย
แปลว่า : จาง, จืด สีที่มีลักษณะจาง เรียก ขอยลอย เช่นสีดำที่จางเรียก ดำขอยลอย อย่างว่า เห็นว่าดำขี้หลี้อย่าฟ้าวขี่เฮือเว้น บาดห่าเฮือคาแก้งดำขอยลอยชิได้ช่อยคันบ่ได้ช่อยน้องยังชิได้ช่อยหลาย (ผญา). -
ข้อหล้อ
แปลว่า : สั้นนิดเดียว เรียก สั้นข้อหล้อ อย่างว่า สั้นข้อหล้อมือยื้อบ่เถิง สูงเจวเววชั่วสามวาฮิ้น (ภาษา). -
ขัง
แปลว่า : ปิด, บัง การรักใครชอบใจแล้วไม่กล้าบอกแม้แต่คนที่รัก เรียก ขัง อย่างว่า ทังหลายเพิ่นขังเรื่องฝูงคนเป็นโทษพี่นี้ขังฮักขังมักไว้บ่จาต้านต่อผู้ใด (ผญา). -
ขัด
แปลว่า : คัด การคัดเรือให้ไปตรง เรียก คัดเฮือ ขัดเฮือ ก็ว่า อย่างหนึ่ง ชาติที่เฮือแผนนี้ วางโทมบายกูด จิ่งเป็นดาย ขัดถืก เววาด ท้ายหัวพี้หากชินำ (สุด).